ʻLeiderschap is de positie van leider hebben, of de eigenschap de leiding te nemen of
leiding te geven aan één of meerdere anderenʼ. Deze officiële omschrijving is al tientallen
jaren in gebruik, evenals de termen ʻtransactioneel leiderschapʼ en ʻtransformationeel
leiderschapʼ.
Transactioneel leiderschap
Dit type leiderschap gaat uit van de ruilhandel tussen een leider en zijn volgers
(medewerkers) en van de eigenschap van de mens om zichzelf te beschermen
tegen onaangenaamheden. Het gaat uit van een constructie met beloningen en straffen
naar aanleiding van het geleverde werk, en is dus een strike methode van leiderschap.
Met name in zeer commerciële organisaties wordt dit model toegepast.
Transformationeel leiderschap
Tegengesteld aan transactioneel staat transformationeel voor de mening dat de
medewerker zijn of haar motivatie niet enkel uit een beloning of straf zal halen, maar ook
behoefte heeft aan zogenaamde ʻintrinsieke factorenʼ. De leider dient zijn medewerkers
normen en waarden te kunnen bieden, en hen de mogelijkheid bieden capaciteiten
optimaal te benutten. Dit type leiderschap is vaak terug te zien in zeer creatieve bedrijven.
Leiderschaps Renaissance
Het traditionele leiderschapsmodel werkt niet meer! Dat is een veelgehoorde opmerking in
deze tijd van nieuwe media en 24-7 verbondenheid. Menno Lanting is een voortrekker van
deze stroming, die hij beschrijft in zijn bestseller ʻIedereen CEOʼ. Aan de hand van
succesvolle ʻonline leidersʼ uit de 21e eeuw laat Lanting zien hoe leiderschap nieuwe vorm
en inhoud kan krijgen.
De leiderschapsmethodiek van Lanting draait vooral om de individu, waar door de
industriële revolutie vooral de organisatie voorop stond. Medewerkers worden niet meer
gedreven door vastigheid in salaris maar door passie, creativiteit en persoonlijke
ontwikkeling. Organisaties worden succesvol door het vakmanschap van de individu, niet
door de kracht van het geheel. De rol van de leider verschuift dus significant van sturen
naar faciliteren. Een echte leider geeft zijn personeel de kans te excelleren!